Uncharted film rehberi: Tom Holland, Nathan Drake ve Sully’nin macerası

Uncharted, Tom Holland’ın Nathan Drake’i ile Mark Wahlberg’in Victor Sullivan’ını aynı hazine macerasında buluşturan 2022 yapımı bir aksiyon filmi. Oyun serisini tanıyanlar için tanıdık isimler taşısa da filme başlamak için bütün oyunları bitirmiş olmak gerekmiyor. Bu spoilersız rehber; hikâyenin başlangıcını, ana ikilinin ilişkisini, uyarlama fikrini ve benzer adların yarattığı karışıklığı ele alıyor. Hazinenin nerede bulunduğunu, kimin hangi aşamada taraf değiştirdiğini veya finalin nasıl sonuçlandığını açıklamadan, izleme beklentisini kurmaya yardımcı olmayı amaçlıyor.

Sony Pictures’ın resmî film sayfası, sokak zekâsına güvenen Nathan’ın deneyimli hazine avcısı Sully tarafından bir arayışa katıldığını anlatıyor. Başlangıçtaki hedef, Magellan’la ilişkilendirilen ve Moncada ailesinin kaybettiği servet. Antonio Banderas’ın Santiago Moncada karakteri de bu miras üzerinde hak iddia ediyor. Bu kadarı filmin tanıtımında açıklanan çerçeve; rehber, ipuçlarının nasıl çözüldüğünü ve arayışın sonucunu anlatmıyor. İlk kez izleyecekler için hedefle sonucu birbirinden ayırmak önemli.

Bu başlangıçtan hareketle film için önerilebilecek izleme sorusu oldukça sade: Aynı ödülün peşindeki kişiler birbirlerine ne ölçüde güvenebilir? Bir hazine anlatısında harita ve işaretler görünür hedefi oluştururken işbirliği, hedefe giden yolun başka bir katmanını kurabilir. Bu bir sahne özeti değil, hikâyeye yaklaşmak için seçilebilecek bir bakış. Yalnızca sıradaki ipucunu beklemek yerine, karakterlerin hangi bilgiyi kimle paylaştığını takip etmek de macerayı anlamlı hale getirebilir.

Tom Holland’ın canlandırdığı Nathan, filmin giriş kapısı olarak düşünülebilir. Önceden biriktirilmiş oyun anıları olmadan izleyen kişi için asıl mesele, karakterin bütün geçmişini ezberlemek değil; önündeki fırsatı nasıl değerlendirdiğini görmek. Bir macera kahramanından yalnızca fiziksel beceri beklemek, merak ve karar verme tarafını arka planda bırakabilir. İzleme sırasında karakterin hangi durumda acele ettiğini, hangi durumda karşısındakini dinlediğini ve belirsizliği nasıl taşıdığını düşünmek daha geniş bir değerlendirme alanı açabilir.

Bu yaklaşım oyuncuyu daha önceki rollerinden tamamen bağımsız düşünmeyi zorunlu kılmaz. Tanıdık bir yüz, izleyicide başka filmlerden gelen beklentiler oluşturabilir. Yine de bir oyuncunun bütün karakterlerini aynı kişilik olarak okumamak yararlı. Burada Nathan’ın davranışları kendi hikâyesi içinde değerlendirilmelidir. Başka bir rolün espri anlayışını veya ilişkilerini otomatik olarak bu filme taşımak, filmde gerçekten kurulan ayrıntıları gölgede bırakabilir. Karşılaştırma yapılacaksa benzerliğin hangi somut davranışta görüldüğünü açıklamak daha anlamlı olur.

Sony’nin tanıtımında Nathan ile Sully’nin birlikte çalışmayı öğrenmesi açık bir koşul olarak yer alıyor. Bunun seyirciye sunduğu tartışma alanı, deneyim ile güvenin aynı şey olmadığı. Bir kişinin daha çok şey bilmesi, karşısındakinin ona hemen inanmasını gerektirmez. Aynı şekilde yeni gelenin hızlı düşünmesi de bütün tehlikeleri önceden görebildiği anlamına gelmez. Bu ikiliyi izlerken kimin hangi beceriyi getirdiğini ve bu becerilerin nerede birbirini tamamladığını takip etmek düşünülebilir.

Ortaklık temasını başka bir macera üzerinden düşünmek isteyenler, Karayip Korsanları: Salazar’ın İntikamı için hazırladığımız spoilersız rehbere bakabilir. İki filmin evreni ve karakterleri aynı değil. Ortak tartışma alanı, yolculuğun yalnızca ulaşılacak hedefle değil, birlikte hareket etmek zorunda kalan kişilerle de kurulması. Böyle bir karşılaştırma olayları eşleştirmek için değil, macera türünün işbirliği ve kuşku arasında nasıl hareket edebildiğini düşünmek için yararlı olabilir.

PlayStation Blog’un 21 Ekim 2021 tarihli film duyurusu, Sony Pictures Entertainment, PlayStation Productions ve Naughty Dog işbirliğini açıklıyor. Aynı yazı yönetmen Ruben Fleischer’ın hem oyun hayranlarına hem seriyi tanımayanlara seslenen bir film amaçladığını aktarıyor. Bu, yaratıcı hedef hakkında birincil bir bilgi; bütün izleyicilerin aynı karşılığı vereceğinin garantisi değil. Bir uyarlamanın neyi hedeflediği ile seyircinin neyi başarılı bulduğu ayrı değerlendirmeler olarak kalabilir.

Oyun oynamış biri için tanıdık ad veya motifleri fark etmek keyifli olabilir. Buna karşılık ilk kez karşılaşan izleyici aynı noktada başka bir ayrıntıya dikkat edebilir. Bu iki deneyimi bir üstünlük sırasına koymak gerekmiyor. Birinin önbilgisi, diğerinin ise anlatıyı kendi başına takip edebilmesi farklı ölçütler sunar. Film üzerine konuşurken bir unsurun neden anlamlı geldiğini belirtmek, herkesin aynı geçmişe sahip olduğunu varsaymaktan daha açıklayıcı bir sohbet sağlar.

Benzer adlar burada gerçek bir ayrım gerektiriyor. PlayStation Türkiye’nin Uncharted: Kayıp Miras sayfası, Chloe Frazer ve Nadine Ross’un Hindistan’daki arayışını konu alan oyunu tanıtıyor. Bu oyun ile Tom Holland’ın Nathan Drake’i canlandırdığı sinema filmi aynı içerik değil. Aynı seriye ait adların bulunması, olay örgülerinin ve başlıca karakterlerin birebir örtüştüğü anlamına gelmiyor. Bir video veya ürün ararken yalnızca Uncharted sözcüğüne bakmak bu nedenle yeterli olmayabilir.

Pratik kontrol, başlığın yanındaki içerik türüne ve karakterlere bakmak. Oyunun oynanış videosu, film fragmanı, tam film veya seri üzerine hazırlanan bir rehber farklı ihtiyaçlara cevap verir. Bir arama sonucunun görselinde tanıdık bir macera ortamının bulunması da tek başına hangi yapımın açılacağını göstermez. Filmi arayan kişinin oyuncu adını veya 2022 bilgisini, oyunu arayan kişinin ise tam oyun başlığını kullanması ayrımı kolaylaştırabilir. Bu yazıdaki ana konu sinema filmidir.

Hazine anlatılarında merakın bir bölümü nesnenin kendisinden, bir bölümü ona yüklenen anlamdan doğabilir. Değerli bir şeyin peşinde olmak, bütün kişilerin aynı gerekçeyle hareket ettiği anlamına gelmez. Bu rehber karakterlerin saklı niyetlerini açıklamıyor; izleyiciye hedef ile motivasyonu ayrı düşünmesini öneriyor. Kimin neyi istediğini fark etmek kadar, neden istediğini sormak da yararlı olabilir. Böylece yolculuk yalnızca işaretlerin çözüldüğü bir sıra olmaktan çıkar, kararların tartışıldığı bir hikâye haline gelir.

Benzer bir tür karşılaştırması için Hazine filminin Mesut ve Musa etrafında kurulan kara komik dünyasını ele alan rehberimiz kullanılabilir. Buradaki ilişki doğrudan bir devam veya uyarlama bağı değil. Aynı hedef fikrinin farklı tonlara nasıl taşınabildiği sorusu. Bir filmde maceranın, diğerinde kara komedinin hangi beklentiyi oluşturduğunu ayırarak düşünmek, yalnızca ortak sözcük üzerinden bütün filmleri aynı saymaktan daha verimli bir karşılaştırma sunar.

Bir aksiyon macerasını yalnızca ne kadar hareketli olduğu üzerinden değerlendirmek mümkün ama bu tek ölçüt olmak zorunda değil. Hareketin anlaşılır olup olmadığı, karakterlerin o sırada neyi hedeflediğinin takip edilip edilemediği ve gerilim arasında nasıl nefes aralıkları kurulduğu da düşünülebilir. Burada belirli sahnelerin teknik çözümlemesi yapılmıyor. Henüz filmi izlememiş kişilere, gösterişli bir anın yanında anlatısal işlevini de merak edebilecekleri bir değerlendirme çerçevesi veriliyor.

Mizah konusunda da benzer bir ayrım işe yarayabilir. Bir esprinin kişisel olarak komik bulunmasıyla karakterler arasındaki mesafeyi değiştirmesi farklı etkiler. İzlerken bir sözün ortaklığı mı güçlendirdiği, kuşkuyu mu artırdığı veya yalnızca tempoyu mu hafiflettiği üzerine düşünmek mümkün. Her cümleyi incelemek için filmi durdurmak gerekmez. İlk izleyişin akışına kapıldıktan sonra akılda kalan anları konuşmak da yeterli olabilir. Önemli olan, beğeninin hangi unsura dayandığını somutlaştırabilmek.

Hikâyede gerçek bir tarihsel ismin kullanılması, filmin bütün olaylarının tarihsel kayıt olarak okunmasını gerektirmez. Uncharted’a başlarken macera kurmacası ile tarih araştırmasını birbirinden ayırmak daha doğru bir beklenti oluşturur. Bir ayrıntı merak uyandırırsa film sonrasında doğrudan tarih kaynaklarına gidilebilir; fakat filmdeki bir ipucunun gerçek dünyada da aynı şekilde bulunduğu varsayılmamalı. Bu rehber de kurmaca arayıştan hareketle gerçek bir hazinenin yeri veya değeri hakkında iddia üretmiyor.

Bu ayrım izleme keyfini azaltmak zorunda değil. Tam tersine kurmacanın hangi soruyu açtığını fark ederek ayrı bir araştırmaya geçmek mümkün. İzlerken her tarihsel göndermeyi hemen doğrulamaya çalışmak yerine merak edilen adları not etmek, filmin ritmini koruyabilir. Daha sonra bu adların gerçek tarih içindeki yerini araştırmak başka bir etkinliktir. Böylece bir macera hikâyesinden alınan merak, onun gerçeklik statüsünü değiştirmeden sürdürülebilir; eğlence ile bilgi arayışı birbirine karıştırılmadan yan yana durabilir.

Sony’nin film sayfasında dijital ve fiziksel sürümlere ilişkin bağlantılar bulunuyor. Ancak başka bir ülkeye yönelik satın alma bağlantısı, Türkiye’de aynı hesabın veya aynı aboneliğin filmi sunduğunu tek başına doğrulamaz. Bu yazı, 17 Ekim için belirli bir Türkiye platformunda kesin erişim veya ücretsiz izleme iddiası taşımıyor. İzlemek istediğiniz hizmetin kendi uygulamasında başlığı ve sürümü kontrol etmek gerekir. Fragmanın açık olmasıyla tam filmin erişilebilir olması da birbirinden farklı durumlardır.

Dil tercihi yapılırken dublaj, altyazı ve ses seçeneklerini kendi oynatıcınızdan görmek en sağlam yol. Bir kişinin başka ülkedeki hesabında gördüğü seçeneklerin herkes için aynı olması gerekmeyebilir. Birlikte izleyenler için özellikle altyazı boyutu ve konuşmaları rahat takip edebilme konusu başlangıçta değerlendirilebilir. Bunlar filmin niteliği hakkında hüküm değil, kişisel izleme koşulları. Seçenekleri baştan kontrol etmek, maceranın ortasında beklenmedik bir teknik veya dil sorunu nedeniyle dikkatin dağılmasını azaltabilir.

Bir bulmaca fikri etrafında ilerleyen macerada seyirci bazen karakterlerden önce cevabı tahmin etmeye çalışabilir. Bu başlı başına keyifli bir izleme biçimi olsa da tek seçenek değil. İpucunun kim tarafından nasıl yorumlandığını takip etmek, yanlış anlaşılan bir ayrıntının hangi karara yol açtığını düşünmek de mümkündür. Bu yazı herhangi bir çözümün yöntemini açıklamıyor. Yalnızca sonucu bulmak ile çözümün anlatı içindeki işlevini görmek arasında bir fark bulunduğunu hatırlatıyor. Bir tahminin tutmaması, filmin geri kalanını takip etmeyi değersiz hale getirmez.

Özellikle birlikte izleyenlerin tahminlerini kesin bilgi gibi paylaşmaması, ilk kez karşılaşan herkes için daha rahat bir ortam sağlayabilir. Oyunları tanıyan biri bazı motifleri erkenden fark etse bile bunların filmde hangi sonuçla kullanılacağını önceden bildiğini varsaymak zorunda değil. Uyarlama, tanıdık bir unsuru farklı bir işlevle değerlendirebilir. Böyle bir ihtimali açık tutmak, karşılaştırmayı yalnızca doğru veya yanlış listesine çevirmeden sürdürmeye yardımcı olur. Tanıdıklığın verdiği keyifle yeni anlatının kendi merakını yan yana korumak mümkün.

İzleme sonrasında akılda kalan bir ipucuna geri dönmek de ilk anda fark edilmeyen bağlantıları değerlendirmek için düşünülebilir. Fakat tekrar izleme ile ilk izleme farklı deneyimlerdir: Sonucu bilen kişi, daha önce belirsiz gelen ayrıntılara başka anlamlar yükleyebilir. Bu değişimi fark etmek, filmin beklenti kurma biçimi üzerine daha somut konuşmayı sağlar. Aynı sahneyi herkesin aynı biçimde hatırlamaması da doğal; tartışmayı kişisel beğeniden çıkarıp sahnenin neyi gösterdiği ve neyi sakladığı sorusuna taşımak yeterli olabilir.

Filmin ardından sohbeti yalnızca oyuna ne kadar benzediği sorusuna sıkıştırmak şart değil. Ana ikilinin ilişkisi kendi başına anlaşılır mıydı, hedefler yeterince açık mıydı, merak hangi noktalarda sürdü ve hangi karakterin kararı ilgi çekiciydi gibi sorular düşünülebilir. Oyunları bilenler uyarlama tercihlerini ayrıca tartışabilir. Bilmedikleri için bu karşılaştırmaya katılamayanlar da filmin bir sinema anlatısı olarak ne sunduğunu değerlendirebilir. Farklı başlangıç noktaları, ortak bir sohbeti engellemek zorunda değildir.

Sonuç olarak Uncharted için en sade hazırlık; Nathan ve Sully’nin hazine arayışına dayanan başlangıç fikrini bilmek, oyunla filmi karıştırmamak ve final ayrıntılarını önceden öğrenmeden izlemeye geçmek. Resmî kaynaklar yapımın kimliğini ve yaratıcı çerçevesini açıklıyor; izleyiciye kalan, bu çerçevenin nasıl bir macera deneyimine dönüştüğünü değerlendirmek. Haritaların ve ipuçlarının yanında işbirliğine, güvene ve karakterlerin birbirlerini nasıl okuduğuna dikkat etmek, ilk izleyişi yalnızca sonuca ulaşma yarışından daha fazlasına dönüştürebilir.